قرص ریتالین و عوارض آن

Side effects of Ritalin tablets

1 5,363 خواندن این مطلب 8 دقیقه زمان میبرد

قرص ریتالین (Ritalin) با نام علمی متیل‌فنیدات (Methylphenidate) یکی از داروهای محرک سیستم عصبی مرکزی است که عمدتاً برای درمان اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی (ADHD) و گاهی نارکولپسی (حمله‌های خواب ناگهانی) تجویز می‌شود. این دارو با افزایش سطح دوپامین و نوراپی‌نفرین در مغز، تمرکز و هوشیاری را بهبود می‌بخشد.

اما با وجود فواید آن، سوءمصرف ریتالین به‌ویژه در میان دانشجویان و افراد شاغل برای افزایش تمرکز و بیدار ماندن طولانی‌مدت، منجر به عوارض خطرناکی شده است. در این مقاله، به عوارض ریتالین، خطرات اعتیاد، نحوه مصرف صحیح و جایگزین‌های طبیعی آن می‌پردازیم

ریتالین یا متیل فنیدات از مشتقات گروه آمفتامین ها می باشد.

ریتالین برای چه استفاده می شود؟

در برخی موارد فرد با مصرف ریتالین به سمت عادت کردن به این مواد می رود ، یعنی پس از مدتی از لحاظ روانی به این ماده وابسته می شود ، مانند مصرف دیگر مواد مخدر از جمله شیشه ،تنها با این تفاوت که آمفتامین ها میزان اثر و تخریب کمتری دارند.
اما زمانی که فرد به این مواد اعتیاد پیدا کند و میزان مصرف را افزایش دهد تخریب آن نیز بیشتر می شود.

نام علمی و دارویی ریتالین چیست؟

اکثر افراد متیل فنیدات را با نام تجاری ، ریتالین می شناسند.

متیل فنیدات، مهارگر قوی دوپامین و به میزان کمتری نوراپی نفرین درسیستم اعصاب مرکزی می باشد.
احتمالا نقص فعالیت این دو پیام رسان از علل بروز سندرم بیش فعالی در کودکان و بزرگسالان می باشد.

داروی ریتالین با افزایش فعالیت این دو آمین عصبی در بهبود نشانگان این بیماری موثر است.

در بیماری نارکولپسی نیز اختلال در فعالیت نورون های دوپامینرژیک وارکسین از علل بیماری هستند ، که این دارو با همان مکانیسم بیماری را کنترل می کنند.

اگر چه ریتالین در لیست داروهای آمفتامین قرار دارد و بررسی مصرف آن با کیت امفتامین انجام می شود ولی بر خلاف آن توانایی آزادسازی کاتکول آمین ها را ندارد و باز جذب سروتنین را نیز مهار نمی کند از این جهت از آمفتامین برتری دارد.

ریتالین برای افراد دارای اضطراب زیاد، فشارعصبی ، عصبانیت همراه با بیقراری، حساسیت مفرط نسبت به دارو ، فشار خون بالا، گلوکوم ، افسردگی های قابل درمان با داروهای ضد افسردگی رایج ، تیک های حرکتی (جزء سندرم نشانگان توره یا نشانگان ژیل دولاتوره )، و کودکان زیر 6 سال منع می شود.

احتمال وابستگی به ریتالین و سوء استفاده از آن وجود دارد (با توجه به میزان، نحوه مصرف و فرد مصرف کننده).
وابستگی جسمانی به ریتالین همانند مواد مخدری نظیر تریاک و شبه مرفین ها نیست ، اما پزشکان بر وابستگی روانی نیاز به افزایش مصرف آن ،اتفاق نظر دارند.

از علائم ترک جسمانی و روانی این قرص می توان به دردهای عضلانی، خواب آلودگی و افسردگی نام برد.
این دارو فقط برای افرادی تجویز می شود که سابقه کامل آنها به طور کامل ارزیابی گردد.
در مصرف طولانی مدت ریتالین ،بهتر است آزمایش شمارش گلبولی، شمارش افتراقی و شمارش پلاکت ها نیز انجام پذیرد.
در صورتی که فرد پس از یک ماه مصرف، بهبود پیدا نکرد باید مصرف دارو را قطع نماید.
سر درد و تهوع، افزایش فشار خون، افزایش درجه حرارت ، بی نظمی در ضربان قلب و تشنج از عوارض مصرف بیش از اندازه ریتالین است.
استفاده از ریتالین طبق ماده جهانی مبارزه با دوپینگ ، ممنوع می باشد.

قرص ویتامین برای درس خواندن و کنکور

یکی از بزرگ‌ترین خطرات ریتالین، وابستگی جسمی و روانی است. مغز به مرور به دوزهای بالاتری نیاز پیدا می‌کند و قطع ناگهانی آن پس از کنکور می‌تواند منجر به افسردگی، بی‌حوصلگی و افت شدید انرژی شود. از طرفی، در جلسه کنکور ممکن است عوارضی مانند تپش قلب، اضطراب شدید و حواس‌پرتی باعث کاهش عملکرد شما شود.

جالب اینجاست که بسیاری از کسانی که در سال‌های گذشته ریتالین مصرف کرده‌اند، اعتراف می‌کنند که این دارو نه‌تنها به آن‌ها کمکی نکرده، بلکه استرس و آشفتگی ذهنی آن‌ها را بیشتر کرده است

به یاد داشته باشید که موفقیت در کنکور نتیجه تلاش مستمر، مدیریت زمان و اعتماد به نفس است، نه مصرف داروهای اعتیادآور.

اگر احساس می‌کنید تحت فشار استرس هستید یا تمرکز کافی ندارید، بهتر است از یک مشاور تحصیلی یا روانشناس کمک بگیرید تا راهکارهای سالم‌تری به شما ارائه دهد.

مصرف ریتالین نه‌تنها شانس موفقیت شما را افزایش نمی‌دهد، بلکه ممکن است آینده تحصیلی و سلامت شما را به خطر بیندازد

قرص روبیفن برای کنکور

مصرف قرص روبیفن (متیل فنیدات) برای کنکور یکی از خطرناک ترین اشتباهاتی است که داوطلبان ممکن است مرتکب شوند.

این دارو که در واقع همان ماده مؤثر موجود در ریتالین است، تنها برای بیماران مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی (ADHD) تحت نظر پزشک تجویز می شود و مصرف خودسرانه آن به ویژه در دوران حساس کنکور می تواند عواقب جبران ناپذیری داشته باشد.

بسیاری از دانش آموزان به اشتباه تصور می کنند این دارو می تواند تمرکز و توانایی یادگیری آنها را افزایش دهد، در حالی که واقعیت کاملاً برعکس است.

مصرف روبیفن بدون نیاز پزشکی نه تنها بهبودی در عملکرد تحصیلی ایجاد نمی کند، بلکه باعث ایجاد وابستگی شدید روانی و جسمی می شود.

پس از مدتی، مغز به دارو عادت کرده و برای تمرکز به دوزهای بالاتری نیاز پیدا می کند. از طرفی، عوارض جانبی خطرناکی مانند تپش قلب، فشار خون بالا، اضطراب شدید و بی خوابی می تواند عملکرد داوطلب را در جلسه کنکور به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

جالب اینجاست که بسیاری از مصرف کنندگان پس از مدتی متوجه می شوند که این دارو نه تنها به آنها کمکی نکرده، بلکه باعث آشفتگی ذهنی و کاهش توانایی یادگیری عمیق مطالب شده است.

عوارض مصرف ریتالین

عوارضی که این ماده روی دستگاه عصبی و دستگاه گوارش افراد دارد ؛ ایجاد بی اشتهایی ، بی خوابی ، کابوس های شبانه وتحریک پذیری است که در اکثر جوانان موجب بد اخلاقی و تندی با اعضای خانواده می شود .
افسردگی ، تهوع کاهش وزن ، بی قراری ، بی خوابی، سر گیجه، سردرد، بی حوصلگی، در طولانی مدت افسردگی شدید و سایکوز از جمله دیگر عوارض اعتیاد به ریتالین است.
خشکی دهان، اسهال، یبوست از جمله عوارض جسمانی است که با مصرف ریتالین به وجود می آید.
در بین کسانی که به صورت دائم و به مقدار زیاد از این ماده استفاده می شود ، عوارض خاصی مثل لرزش، تب های طولانی مدت و تغییر ضربان قلب مشاهده می گردد.
در حالی که این عوارض در کسانی که از ال اس دی استفاده می کنند نیز مشاهده می شود.
اغلب افرادی که در مصرف ریتالین زیاده روی کرده اند ،می گویند احساس می کنند زیر پوستشان چیزی شبیه کرم حرکت می کند یادر معده شان حشراتی درحال حرکت است.
ریتالین حدود 60 سال است که در کشور های دنیا مصرف می شود.

نعشگی ریتالین

نعشگی ریتالین” اصطلاحی است که برخی مصرف‌کنندگان برای توصیف اوردوز (مصرف بیش از حد) یا عوارض خطرناک این دارو به کار می‌برند. این حالت می‌تواند منجر به کما، تشنج، ایست قلبی-تنفسی و حتی مرگ شود.

علائم

تنفس نامنظم یا قطع تنفس
تپش قلب شدید و نامنظم (آریتمی)
از دست دادن هوشیاری
پوست سرد و تعریق شدید
پرش عضلات یا تشنج
توهم و هذیان

چه عواملی باعث “نعشگی ریتالین” می‌شود؟

❌ مصرف دوزهای بسیار بالا (بیشتر از مقدار تجویز پزشک)
❌ ترکیب ریتالین با الکل، مواد مخدر یا داروهای ضدافسردگی
❌ تزریق یا استنشاق قرص (جذب سریع‌تر = خطر بیشتر)
❌ سابقه بیماری قلبی، فشار خون یا صرع

ریتالین استنشاقی

هشدار جدی: استنشاق ریتالین (متیل‌فنیدات) خطر مرگ دارد!

استنشاق ریتالین (کوبیدن قرص و بو کردن آن) یکی از خطرناک‌ترین روش‌های مصرف این داروست که عوارض فوری و کشنده‌ای دارد:

عوارض فوری استنشاق ریتالین:

سوختگی مخاط بینی و آسیب دائمی به مجاری تنفسی
حمله قلبی ناگهانی (به دلیل جذب سریع و افزایش ناگهانی ضربان قلب)
تشنج و از دست دادن هوشیاری
آمبولی ریوی (ورود ذرات قرص به ریه و انسداد عروق)

عوارض بلندمدت:

زخم و سوراخ شدن دیواره بینی
نارسایی تنفسی
اختلالات مغزی (سکته، روان‌پریشی)
اعتیاد شدیدتر نسبت به مصرف خوراکی

چرا برخی ریتالین را استنشاق می‌کنند؟

تصور غلط: “اثر سریع‌تر و قوی‌تر”
عدم آگاهی از خطرات جانی

هشدار نهایی:

▸ این روش مصرف هیچ تأیید پزشکی ندارد.
▸ حتی یک بار استنشاق ممکن است کشنده باشد.
▸ در صورت مشاهده چنین مصرفی، فوراً با اورژانس (۱۱۵) یا مراکز ترک اعتیاد تماس بگیرید

چرا ریتالین اعتیادآور است؟

ریتالین با افزایش سطح دوپامین (ماده شیمیایی مرتبط با لذت و انگیزه) در مغز، احساس نشاط و تمرکز موقت ایجاد می‌کند. اما مصرف مداوم باعث می‌شود مغز به این تحریک مصنوعی عادت کند و تولید طبیعی دوپامین کاهش یابد. در نتیجه:

بدن برای رسیدن به اثرات اولیه، به دوزهای بالاتر نیاز پیدا می‌کند (تحمل دارویی).
قطع ناگهانی دارو منجر به علائم ترک مانند افسردگی و خستگی مفرط می‌شود.
فرد برای عملکرد طبیعی، احساس نیاز روانی به مصرف دارو دارد.

تفاوت اعتیاد جسمی و روانی به ریتالین

اعتیاد روانی: میل شدید به مصرف دارو برای تقویت تمرکز یا احساس لذت.
اعتیاد جسمی: وابستگی بدن به دارو که در صورت قطع، علائم ترک ظاهر می‌شود.

علائم هشداردهنده اعتیاد به ریتالین

ریتالین در لیست داروهای مثبت کننده تست اعتیاد قرار دارد و اگر شما یا اطرافیانتان این نشانه‌ها را دارید، ممکن است در خطر اعتیاد باشید:

✅ مصرف بیش از حد تجویز شده:

افزایش خودسرانه دوز برای رسیدن به اثر مطلوب.

✅ وسواس فکری برای تهیه دارو:

خرید ریتالین از بازار سیاه پس از اتمام نسخه.
مراجعه به چند پزشک برای دریافت نسخه‌های متعدد .

✅ تغییرات رفتاری و خلقی:

تحریک‌پذیری، پرخاشگری یا انزوا در صورت عدم مصرف.
کاهش عملکرد اجتماعی و شغلی.

✅ علائم جسمانی:

لرزش دست، تعریق زیاد یا تپش قلب در صورت قطع دارو.
بی‌خوابی یا خواب‌آلودگی شدید.

ترک اعتیاد ریتالین

ترک ریتالین اصلا ساده نیست و اکثر افرادی که از ریتالین استفاده می کنند خود نیز آگاه نیستند که به آن اعتیاد پیدا کرده اند.
این موضوع زمانی روشن می گردد که آنها تصمیم می گیرند که مصرف آن را کاهش دهند یا به طور کلی مصرف آن را قطع کنند.
این افراد به دلیل وابستگی شدیدی که پیدا کرده اند نمی توانند مصرف آنرا کنترل کنند.

این افراد تصور می کنند ریتالین می تواند تمرکز شدیدی در آنها ایجاد کند و این افزایش تمرکز باعث می شود همه آن حجم زیادی راکه درمدت زمان اندک مطالعه می کنند به خاطر بسپارند، در حالی که این طور نیست.

جوانان ما فریب تمرکز کوتاه مدتی را می خورند که از این طریق بدست آورده اند ، در حالی که آسیب های آن در دراز مدت فاجعه ای را برای آنان رقم خواهد زد که از آن آگاه نیستند.

ریتالین قیمت بالایی ندارد و این خود هشداری برای افزایش مصرف و سوء مصرف آن می باشد

باید به این نکته توجه داشت که بسیاری از دارو هایی که مصرف پزشکی دارند و می توانند در صورت استفاده نادرست و زیاد در بلند مدت آسیب های بسیاری را به افراد برسانند.

در ریتالین نیز مانند سایر مواد موجود تقلب و سودجویی صورت می گیرد و فروش این دارو در داروخانه ها بدون نسخه ممنوع می باشد.

با قوانینی که برای از بین بردن دسترسی آسان به این داروها وجود دارد و اقداماتی که وزارت بهداشت دراین مورد انجام داده است دسترسی به این دارو ها دیگر برای افراد آسان نیست.