تشخیص حاملگی خارج رحمی

بعضی از اوقات تخم بارور شده در خارج از حفره رحم کاشته شده و رشد می نماید که آن را حاملگی خارج رحمی می گویند و شایع ترین محل آن لوله رحم است.
از آنجایی که لوله ها برای نگه داری تخم بارور شده بسیار باریک هستند و مانند رحم حالت ارتجایی ندارند ، بعد از چند هفته از بارداری پاره شده ومنجر به درد شدید و خونریزی می شود.
خونریزی توام با درد شکمی در هفته های اول بارداری از علائم حاملگی خارج رحمی می باشد.
البته این عارضه می تواند تا قبل از پاره شدن،کاملا بدون علامت باشد.

در صورت پاره شدن معمولا علائم شوک ظاهر می شود.
بی توجهی به علائم فوق بسیار خطرناک بوده ومنجر به مرگ مادر در اثر خونریزی داخل شکمی می شود.لذا با مشاهده علائم فوق باید مادر فورا به بیمارستان ارجاع شود .حاملگی خارج رحم را به اختصار با حروف EP(Ectopic pregnancy)نشان می دهند.

حاملگی خارج رحمی درنیمه اول بارداری همراه خونریزی مشاهده می گردد.
در کشور انگلستان تقریبا 5 زن در سال به این علت میمیرند ،چرا که با مشاهده علائم به پزشک مراجعه نمی کنند.

با مراجعه به هنگام به پزشک وتشخیص سریع و درمان به موقع از خطر جلوگیری کنید.
لانه گزینی در جاهای زیادی از بدن ممکن است صورت گیرد : تخمدان ، گردن رحم ، لوله های رحمی ، شکم (صفاق) ، که در 89%موارد در لوله های رحمی جیگزین می شود.

متاسفانه علائم آن طوری شما را گول می زند که خیل می کنید دچار عفونت ادراری یا مشکلات گوارشی و مسمومیت شده اید.

حتی ممکن است با وجود حاملگی خارج رحمی ، خونریزی مشابه قاعدگی داشته باشید و متوجه نشوید که باردار شده اید.
تشخیص حاملگی بیرون از رحم معمولا مشکل است چرا که علایمش، علائم ابتدای یک حاملگی طبیعی است.

(تاخیر قاعدگی، حساس شدن پستان ها، تهوع و استفراغ،تکرر ادرار)
اولین علامت معمولا درد است، دردی که ممکن است در لگن،شکم یا حتی در شانه وگردن حس شود.
برخی از زنان اظهار می کنند که درد تیز و خنجری دارند که ممکن است مداوم و منقطع باشد.

این آژیر تشخیص حاملگی خارج رحمی می باشد.

علاوه بر خونریزی غیر طبیعی از مهبل که برخلاف قاعدگی معمولا تیره و آبکی است، سرگیجه و غش، به دلیل افت فشار خون در اثرخونریزی نیز رخ می دهد.
تخم بارور شده به طور معمول 4تا 5روز طول می کشد تا مسیر لوله رحمی را از تخمدان تا رحم طی کند وحدود 6تا 7روز بعد از لقاح در رحم لانه گزینی کند.
شایعترین علت بارداری خارج رحمی، انسداد یا تنگی یا تخریب لوله رحمی است.
همینطور مشکل در دیوار های لوله که نتواند مانند حالت طبیعی منقبض شود وتخم باروررا به داخل رحم به حرکت دراورد.

در شرایطی چون آپاندیسیت و عفونت های لگن نیز پیچ خوردگی لوله یا چسبندگی سبب تاخیر عبور تخم از لوله و لانه گزینی آن می شود .

عفونت یا التهاب لوله در اثر بیماری های التهابی لگن ، آندومتریوز ( رشد بافت رحمی در جایی خارج از رحم) و بافت زخمی که در اثر جراحیهای قبلی در شکم ایجاد شده می تواند بارداری خارج رحمی را ایجاد کند.

خطر بارداری خارج رحمی در زنان 53 تا 44 سال که بیماری التهابی لگن ،سابقه حاملگی خارج رحمی، مشکلات نازایی ،بوده اندای سابقه جراحی شکم دارند و یا داروی محرک تخمک گذاری (درمان نازایی) مصرف می کنند ، بیشتر است.
برخی از روشهای جلوگیری ازبارداری مانند آی یو دی و قرص های خوراکی که فقط پروژسترون دارند (مینی پیل) و قرص هایی که بعد از مقاربت مصرف می شود هم می تواند میزان بروز بارداری خارج رحمی را بالا ببرد.

معاینه بالینی برای تشخیص حاملگی خارج از رحمی

معاینه بالینی توسط پزشک می تواند تا حدی در تشخیص حاملگی خارج رحمی موثر باشد.

با توجه به علائم زیر احتمال بارداری خارج رحمی وجود دارد:
-اندازه رحم غیر طبیعی باشد.
-واژن دچار خونریزی شده.
– با لمس دهانه رحم دردی در ناحیه لگن احساس شود.
-افزایش حجم تخمدان به طور قابل توجه، در حدی که قابل لمس کردن و قابل تشخیص باشد.

سونو گرافی تشخیص حاملگی بیرون از رحم

سونو گرافی مهبلی یکی از راه های قابل اعتماد برای تشخیص حاملگی خارج رحمی می باشد.

بارداری پس از گذشت شش هفته از آخرین دوره عادت ماهیانه توسط سونوگرافی مشخص است.

آزمایش خون تشخیص بارداری خارج از رحم

جهت بررسی میزان هورمون بارداری یا HCG درفواصل زمانی مختلف،به عنوان مثال هر 48 ساعت می تواند مشخص کننده طبیعی یا غیر طبیعی بودن بارداری باشد.
در هفته های اول یک بارداری طبیعی میزان هورمون بارداری هر دو روز تقریبا دو برابر می شود .

پایین بودن یا افزایش کند سطح هورمون بارداری در اوایل بارداری می تواند نشان دهنده بارداری غیر طبیعی باشد.مدیریت انتظاری

اگر هیچ علامت یا علائم خفیفی ندارید و بارداری بسیار کوچک است یا نمی توان آن را پیدا کرد، ممکن است فقط نیاز به نظارت دقیق داشته باشید، زیرا احتمال زیادی وجود دارد که بارداری خود به خود از بین برود.

این به عنوان مدیریت انتظار شناخته می شود.

احتمال وقوع موارد زیر وجود دارد:

برای بررسی اینکه آیا سطح hCG در خون شما در حال کاهش است یا خیر، آزمایش‌های خونی منظمی خواهید داشت – تا زمانی که هورمون دیگر پیدا نشود به این آزمایش‌ها نیاز خواهید داشت.
اگر سطح هورمون شما کاهش نیابد یا افزایش یابد، ممکن است به درمان بیشتری نیاز داشته باشید.
معمولاً مقداری خونریزی واژینال خواهید داشت – تا زمانی که این خونریزی متوقف شود، به جای تامپون، از پد یا حوله استفاده کنید.
ممکن است کمی درد شکم را تجربه کنید – برای تسکین آن از پاراستامول استفاده کنید.
در صورت بروز علائم شدیدتر به شما گفته می شود که چه کاری انجام دهید.

مزیت اصلی نظارت این است که هیچ عارضه جانبی درمان را تجربه نخواهید کرد.

یک عیب این است که هنوز خطر کوچکی برای باز شدن 1 لوله فالوپ (پارگی) وجود دارد و ممکن است در نهایت به درمان نیاز داشته باشید.
دارو

اگر حاملگی خارج رحمی زود تشخیص داده شود اما نظارت فعال مناسب نباشد، ممکن است درمان با دارویی به نام متوترکسات توصیه شود.

این کار با متوقف کردن رشد بارداری انجام می شود. به صورت یک بار تزریق به باسن شما داده می شود.

بعد از درمان نیازی به ماندن در بیمارستان نخواهید داشت، اما آزمایشات خونی منظم انجام می شود تا بررسی شود که آیا درمان موثر است یا خیر.

گاهی اوقات نیاز به دوز دوم است و در صورت عدم موفقیت ممکن است جراحی لازم باشد.

حداقل تا 3 ماه پس از درمان باید از روش های پیشگیری قابل اعتماد استفاده کنید.

این به این دلیل است که اگر در این مدت باردار شوید، متوترکسات می تواند برای نوزاد مضر باشد.

همچنین مهم است که تا زمانی که به شما گفته نشده الکل بی خطر است، اجتناب کنید، زیرا نوشیدن بلافاصله پس از دریافت دوز متوترکسات می تواند به کبد شما آسیب برساند.

سایر عوارض جانبی متوترکسات عبارتند از:

• درد شکم – معمولاً خفیف است و باید ظرف یک یا دو روز برطرف شود
• سرگیجه
• احساس و بیمار بودن
• اسهال

همچنین احتمال پارگی لوله فالوپ بعد از درمان وجود دارد. به شما گفته می شود که اگر فکر می کنید این اتفاق افتاده است باید مراقب چه چیزی باشید و چه کاری انجام دهید.
عمل جراحی

در بیشتر موارد، جراحی سوراخ کلید (لاپاراسکوپی) برای برداشتن حاملگی قبل از بزرگ شدن آن انجام می شود.

در طی لاپاراسکوپی:

به شما بیهوشی عمومی داده می شود ، بنابراین در حین انجام آن خواب هستید
برش های کوچک (برش) در شکم شما ایجاد می شود
یک لوله نازک مشاهده (لاپاراسکوپ) و ابزار جراحی کوچک از طریق برش ها وارد می شود.
اگر لوله فالوپ دیگر شما سالم به نظر برسد، کل لوله فالوپ حاوی حاملگی برداشته می شود – در غیر این صورت، ممکن است اقدام به برداشتن حاملگی بدون برداشتن کل لوله شود.

برداشتن لوله فالوپ آسیب دیده موثرترین درمان است و تصور نمی شود شانس باردار شدن مجدد شما را کاهش دهد.

پزشک شما از قبل این موضوع را با شما در میان خواهد گذاشت و از شما پرسیده می شود که آیا موافق برداشتن لوله هستید یا خیر.

اکثر زنان می توانند چند روز پس از جراحی بیمارستان را ترک کنند، اگرچه بهبودی کامل ممکن است 4 تا 6 هفته طول بکشد.

اگر لوله فالوپ شما قبلاً پاره شده است، به جراحی اورژانسی نیاز خواهید داشت.

جراح برش بزرگتری در شکم شما ایجاد می کند (لاپاراتومی) تا خونریزی را متوقف کند و لوله فالوپ شما را در صورت امکان ترمیم کند.

پس از هر یک از انواع جراحی، اگر گروه خونی شما RhD منفی باشد، درمانی به نام پیشگیری از رزوس ضد D انجام می شود ( برای اطلاعات بیشتر به گروه های خونی مراجعه کنید ).

این شامل تزریق دارویی است که به پیشگیری از بیماری رزوس در بارداری های آینده کمک می کند