در سالهای اخیر، پیشرفتهای چشمگیری در حوزه تشخیص اعتیاد و شناسایی مواد مخدر صورت گرفته است. یکی از روشهای نوین و امیدوارکننده، تشخیص اعتیاد از طریق عرق بدن است.
این روش نه تنها غیرتهاجمی و ساده است، بلکه دقت بالایی نیز در شناسایی مواد مخدر دارد. در این مقاله، به بررسی این فناوری پیشرفته و کاربردهای آن در تشخیص اعتیاد میپردازیم.
عرق بدن: پنجرهای به سلامت فرد
عرق بدن حاوی اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت سلامت فرد است.
این مایع بیرنگ که توسط غدد عرق تولید میشود، حاوی ترکیبات شیمیایی مختلفی است که میتوانند نشاندهنده مصرف مواد مخدر باشند.
با تحلیل این ترکیبات، میتوان بهطور غیرمستقیم به وجود مواد مخدر در بدن فرد پی برد.
مواد مخدر و ردپای آن در عرق
زمانی که فرد مواد مخدر مصرف میکند، این مواد در بدن او متابولیزه میشوند و به ترکیبات مختلفی تبدیل میشوند. برخی از این ترکیبات از طریق عرق دفع میشوند.
بنابراین، با جمعآوری و تحلیل عرق بدن، میتوان به وجود این مواد پی برد. این روش بهخصوص در مواردی که فرد سعی در پنهان کردن مصرف مواد دارد، بسیار مفید است.
یکی از دلایل انتخاب این روش این است که افراد معتاد زیاد عرق میکنند و می تواند کار تشخیصی را راحت تر کند
فناوریهای تشخیص اعتیاد از طریق عرق
۱. حسگرهای زیستی (Biosensors)
حسگرهای زیستی یکی از پیشرفتهترین ابزارها در تشخیص مواد مخدر از طریق عرق هستند. این حسگرها قادرند ترکیبات شیمیایی موجود در عرق را با دقت بالا شناسایی کنند.
برخی از این حسگرها حتی میتوانند بهصورت پوشیدنی طراحی شوند و بهطور مداوم عرق فرد را تحلیل کنند.
۲. تستهای آزمایشگاهی
در این روش، نمونههای عرق جمعآوری شده و به آزمایشگاه فرستاده میشوند.
در آزمایشگاه، با استفاده از تکنیکهای پیشرفته مانند کروماتوگرافی گازی یا طیفسنجی جرمی، ترکیبات شیمیایی عرق تحلیل میشوند. این روش دقت بسیار بالایی دارد و میتواند حتی مقادیر بسیار کم مواد مخدر را نیز شناسایی کند.
شاید در آینده استفاده از کیت اعتیاد برای این نوع تشخیص بسیار رایج شود
۳. دستگاههای قابل حمل
اخیراً دستگاههای قابل حملی طراحی شدهاند که میتوانند بهصورت لحظهای عرق فرد را تحلیل کنند. این دستگاهها برای استفاده در محیطهای مختلف مانند مراکز درمانی، مدارس یا حتی محل کار مناسب هستند.
پیشرفتهای اخیر: حسگر پوشیدنی محققان کرهی جنوبی
به نقل از یورکآلرت، محققان کرهی جنوبی موفق به طراحی حسگری پوشیدنی شدند که میتواند وجود داروهای غیرقانونی و مخدر را در عرق بدن به وسیلهی فناوری نانومواد تشخیص دهد.
این فناوری سیگنال بصری ماده مخدر را تقویت کرده و به حسگری که روی بدن وصل شده منتقل میکند.
این تحقیقات توسط دکتر هو سانگجانگ (Ho Sang Jung) هدایت میشود و بخشی از موسسهی علوم مواد در کره جنوبی است، یک موسسهی تحقیقاتی با بودجه دولتی تحت نظر وزارت علوم و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.
این فناوری تشخیص دقیق و سریع داروی ممنوعه را ممکن میسازد.
برچسب برای مدتی به پوست وصل میشود و سپس توسط نور مورد آزمایش قرار میگیرد. این آزمایش تنها یک دقیقه بدون نیاز به مراحل اضافی زمان میبرد.
مقایسه با روشهای سنتی
فرآیند قدیمی و سنتی تشخیص مواد مخدر روشی پیچیده است که در آن باید مادهی مشکوک از نمونههای بیولوژیکی مثل مو، خون و ادرار جدا شده و سپس به وسیلهی طیفسنجی جرمی کروماتوگرافی گازی یا به صورت مایع بررسی شود.
این نوع آزمایش زمان طولانیتری میبرد و نیازمند فضایی بزرگ برای تجهیزات و حضور متخصصین ماهر است.
اگرچه کیتهای سریع میتوانند وجود مخدر را در ادرار تشخیص دهند، اما یک کیت تنها میتواند یک ترکیب را با دقتی پایین تشخیص دهد.
کاربرد در ورزش و دوپینگ
در مورد ورزشکاران نیز آزمایش دوپینگ به وسیلهی آزمایش خون و ادرار انجام میشود.
از انجام آزمایش خون معمولاً اجتناب میشود زیرا این نگرانی وجود دارد که بر عملکرد ورزشکار تأثیر بگذارد و آزمایش ادرار نیز از آن جهت که آزمایشگیرنده باید ادرار همهی ورزشکاران را بررسی کند، مناسب نیست و میتواند به نوعی نقض حقوق بشر باشد.
در مسابقات ورزشی بزرگ مثل المپیک، آزمایش همهی شرکتکنندگان دشوار است.
تمرکز بر عرق: غیرتهاجمی و اخلاقی
از این جهت محققان بر روی عرق تمرکز کردند که آزمایشی تهاجمی نیست و از نظر حقوق بشر نیز مشکلی ایجاد نمیکند.
اما حتی اگر موارد مصرفی مختلفی وجود داشته باشد، مقدار کمی از آنها در عرق نمایان میشود. بنابراین، این حسگرها باید بسیار حساس و دقیق باشند.
فناوری اثر رامان (Raman)
سنجش بسیار دقیق این گروه با استفاده از فناوری اثر رامان (Raman) افزایش مییابد. از آنجا که این فناوری سیگنالهای مولکولی خاصی دارد، تشخیص ماده هرچه که باشد امکانپذیر است.
طراحی حسگر پوشیدنی
محققان از پروتئین پیلهای که انعطافپذیر و قابل پوشیدن است استفاده کردند تا این حسگر را تولید کنند. یک فیبروئین ابریشمی که پروتئینی طبیعی است از پیلهی ابریشم خارج شد تا یک فیلم با قطر ۱۶۰ نانومتر تولید شود.
این فیلم با نانوسیمی از جنس نقره با ضخامت ۲۵۰ نانومتر پوشانده شد و به چسب پزشکی وصل شد تا به پوست متصل شود.
هنگامی که این حسگر عرق را جذب میکند، مادهی موجود در عرق به حسگر نفوذ کرده و به نانوسیم نقره میرسد. با تابش لیزر رامان میتوان بدون جدا کردن حسگر، مواد موجود را تشخیص داد.
مزایای تشخیص اعتیاد از طریق عرق
- غیرتهاجمی بودن: برخلاف روشهایی مانند آزمایش خون، جمعآوری عرق کاملاً غیرتهاجمی است و نیاز به سوزن یا ابزارهای پزشکی ندارد.
- دقت بالا: این روش قادر است حتی مقادیر بسیار کم مواد مخدر را نیز شناسایی کند.
- سرعت بالا: برخی از دستگاههای قابل حمل میتوانند در عرض چند دقیقه نتیجه را ارائه دهند.
- قابلیت استفاده در محیطهای مختلف: این روش را میتوان در محیطهای مختلف مانند مدارس، محل کار یا مراکز درمانی استفاده کرد.
چالشها و محدودیتها
با وجود مزایای فراوان، تشخیص اعتیاد از طریق عرق با چالشهایی نیز همراه است. یکی از مهمترین چالشها، تأثیر عوامل محیطی مانند دما و رطوبت بر میزان تعریق فرد است.
همچنین، برخی افراد بهطور طبیعی کمتر عرق میکنند، که این موضوع میتواند جمعآوری نمونه را دشوار کند.
آینده تشخیص اعتیاد از طریق عرق
با پیشرفت فناوریهای حسگرهای زیستی و دستگاههای قابل حمل، آینده تشخیص اعتیاد از طریق عرق بسیار روشن به نظر میرسد.
این روش میتواند بهعنوان یک ابزار قدرتمند در شناسایی و درمان اعتیاد مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، با افزایش دقت و کاهش هزینهها، این روش میتواند بهطور گستردهتری در جامعه مورد استفاده قرار گیرد.
نتیجهگیری
تشخیص فوری اعتیاد از طریق عرق بدن یک روش نوین و امیدوارکننده است که میتواند تحول بزرگی در حوزه تشخیص و درمان اعتیاد ایجاد کند.
با استفاده از این روش، میتوان بهطور غیرتهاجمی و با دقت بالا، وجود مواد مخدر در بدن فرد را شناسایی کرد. با ادامه پیشرفتهای فناوری، این روش میتواند بهعنوان یک استاندارد طلایی در تشخیص اعتیاد تبدیل شود.
اگر به دنبال روشی دقیق و غیرتهاجمی برای تشخیص اعتیاد هستید، تشخیص اعتیاد از طریق عرق بدن میتواند گزینهای ایدهآل باشد. این روش نه تنها دقت بالایی دارد، بلکه استفاده از آن نیز ساده و کمهزینه است.
