انتقال ایدز از تف
Potential for HIV transmission through salivary exposure
آیا ایدز از طریق تف منتقل می شود ؟
مقدمه
ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) همچنان یکی از چالشهای مهم بهداشت جهانی محسوب میشود.
در میان راههای مختلف انتقال این ویروس، سوالات زیادی درباره امکان انتقال از طریق تف وجود دارد.
این مقاله سایت رپید تست با استناد به جدیدترین یافتههای علمی و منابع معتبر بینالمللی، به بررسی عمیق این موضوع میپردازد و با تحلیل مکانیسمهای انتقال ویروس، به شفافسازی این موضوع مهم کمک میکند.
به شما پیشنهاد می کنیم حتما به صورت دوره ای از کیت ایدز برای غربالگری استفاده کنید
ویروس اچآیوی و ویژگیهای آن
برای درک بهتر امکان انتقال از طریق تف، ابتدا باید با ویژگیهای ویروس اچآیوی آشنا شویم.
این ویروس از خانواده رتروویروسها است و به طور خاص به سلولهای سیستم ایمنی به نام CD4+ حمله میکند. ویروس برای انتقال موفق نیاز به شرایط خاصی دارد:
- وجود مقدار کافی از ویروس (بار ویروسی)
- دسترسی مستقیم به جریان خون
- وجود سلولهای میزبان مناسب
- عدم وجود موانع طبیعی در مسیر انتقال
بررسی علمی انتقال از طریق بزاق
بزاق انسان محیطی خصمانه برای ویروس اچآیوی محسوب میشود.پیش از این نیز در مورد انتقال ایدز از طریق بزاق بطور کامل توضیح داده ایم
اما تحقیقات نشان دادهاند که چندین عامل مهم در بزاق وجود دارد که احتمال انتقال ویروس را به شدت کاهش میدهد:
عوامل بازدارنده در بزاق
ترکیبات ضد ویروسی طبیعی: بزاق حاوی چندین پروتئین و آنزیم است که خاصیت ضد ویروسی دارند. مهمترین این ترکیبات شامل:
- سکرتوری لوکوسیت پروتئاز inhibitor (SLPI): این پروتئین توانایی جلوگیری از ورود اچآیوی به سلولهای میزبان را دارد.
- لیزوزیم: آنزیمی که دیواره سلولی باکتریها را تخریب میکند و بر ویروسها نیز اثر بازدارنده دارد.
- لاکتوفرین: پروتئینی که با اتصال به آهن، تکثیر ویروس را مهار میکند.
غلظت پایین ویروس: مطالعات نشان دادهاند که حتی در افراد با بار ویروسی بالا در خون، مقدار ویروس در بزاق بسیار ناچیز است. در اکثر موارد، ویروس موجود در بزاق به اندازهای نیست که بتواند باعث عفونت شود.
عدم وجود سلولهای هدف مناسب: ویروس اچآیوی برای تکثیر نیاز به سلولهای خاصی دارد که در بزاق به تعداد بسیار کم یافت میشوند.
شرایط استثنایی و احتمالی انتقال
اگرچه انتقال از طریق تف به تنهایی عملاً غیرممکن است، اما برخی شرایط نظری ممکن است خطر را افزایش دهند:
حضور همزمان خون در بزاق
در موارد زیر احتمال انتقال هرچند بسیار کم، وجود دارد:
- بیماریهای پیشرفته لثه که باعث خونریزی میشوند
- زخمهای باز در دهان ناشی از جراحی یا آسیبهای دیگر
- التهاب شدید لثه (ژنژیویت)
- پس از اعمال دندانپزشکی که باعث خونریزی میشود
تماس با زخمهای باز
برای انتقال احتمالی، باید هم در فرد مبتلا و هم در فرد دریافت کننده زخمهای باز وجود داشته باشد و مقدار قابل توجهی خون آلوده در بزاق حاضر باشد.
مقایسه با سایر راههای انتقال
برای درک بهتر خطر انتقال ایدز از طریق تف، مقایسه آن با راههای اصلی انتقال مفید است هر چند قبل تر جدول احتمال انتقال ایدز راه های منتقل شدن hiv را بررسی کردیم
انتقال از طریق خون
- خطر انتقال در هر بار تماس: حدود ۹۰٪
- موارد شایع: استفاده از سرنگ مشترک، انتقال خون آلوده
- زمان زنده ماندن ویروس در محیط: چند ساعت تا چند روز بسته به شرایط
انتقال جنسی
- خطر انتقال ایدز در رابطه مقعدی پذیرنده: ۰.۱-۳٪
- خطر انتقال در رابطه واژینال: ۰.۰۵-۰.۱۵٪
- انتقال ایدز در رابطه دهانی: خطر ناچیز و نزدیک به صفر
انتقال از مادر به کودک
- بدون درمان: ۱۵-۴۵٪
- با درمان ضدویروسی: کمتر از ۱٪
باورهای غلط و واقعیتها
در این بخش به برخی باورهای نادرست درباره انتقال اچآیوی از طریق تف پاسخ میدهیم:
باور غلط: بوسیدن عمیق میتواند باعث انتقال شود
واقعیت: حتی در بوسههای عمیق (فرانسوی)، خطر انتقال عملاً صفر است مگر اینکه هر دو فرد زخمهای خونریزیدهنده شدید در دهان داشته باشند.
باور غلط: استفاده مشترک از مسواک خطرناک است
واقعیت: اگرچه این کار از نظر بهداشتی نامناسب است، اما خطر انتقال اچآیوی بسیار ناچیز است مگر اینکه خون تازه روی مسواک وجود داشته باشد.
باور غلط: نوشیدن از لیوان مشترک میتواند باعث انتقال شود
واقعیت: هیچ موردی از انتقال از این طریق گزارش نشده است. ویروس اچآیوی در محیط خارج از بدن به سرعت غیرفعال میشود
توصیههای پیشگیرانه
با وجود خطر بسیار کم انتقال از طریق تف، رعایت این نکات میتواند هرگونه نگرانی را برطرف کند:
مراقبت از سلامت دهان و دندان
- معاینات منظم دندانپزشکی
- درمان بیماریهای لثه
- استفاده از مسواک نرم برای جلوگیری از خونریزی لثه
اقدامات احتیاطی در روابط جنسی
- استفاده از کاندوم در روابط جنسی
- استفاده از محافظ دهانی (دنتال دم) در رابطه جنسی دهانی
- انجام آزمایشهای منظم در صورت داشتن رفتارهای پرخطر
آگاهی و آموزش
- کسب اطلاعات دقیق از منابع معتبر
- مشاوره با متخصصین بیماریهای عفونی
- شرکت در برنامههای آموزشی پیشگیری
پژوهشهای جدید و یافتههای اخیر
تحقیقات اخیر در این زمینه نشان دادهاند:
- مطالعه سال ۲۰۲۲ در ژورنال AIDS نشان داد که حتی در افراد با بار ویروسی بسیار بالا، ویروس قابل کشت در بزاق یافت نمیشود.
- پژوهش دانشگاه کالیفرنیا در سال ۲۰۲۳ تأیید کرد که ترکیبات ضد ویروسی بزاق میتوانند تا ۹۹٪ از ویروسهای موجود را غیرفعال کنند.
- تحقیقات مرکز کنترل بیماریهای آمریکا (CDC) برآورد کرده که برای انتقال از طریق بزاق، نیاز به مصرف حدود ۲ گالن بزاق آلوده است!
پاسخ به سوالات متداول
آیا دندانپزشکی برای افراد مبتلا به اچآیوی خطرناک است؟
خیر، با رعایت پروتکلهای استاندارد کنترل عفونت، هیچ خطری برای دندانپزشکان یا بیماران دیگر وجود ندارد . اگر اطلاعات بیشتری نیاز دارید حتما مطلب انتقال ایدز در دندانپزشکی را مطالعه کنید
اگر تف فرد مبتلا به چشم برسد چه اتفاقی میافتد؟
حتی در این حالت نیز خطر انتقال وجود ندارد، مگر اینکه مقدار زیادی خون تازه در تف وجود داشته باشد که پیشنهاد می کنیم انتقال ایدز از طریق چشم را مطالعه کنید
آیا ویروس از طریق عطسه یا سرفه منتقل میشود؟
خیر، ویروس اچآیوی از طریق ذرات تنفسی منتقل نمیشود.
نتیجهگیری علمی
بر اساس شواهد قوی علمی و مطالعات گسترده، میتوان با اطمینان گفت که انتقال اچآیوی از طریق تف به تنهایی غیرممکن است. حتی در شرایط بسیار خاص نظیر وجود خون در بزاق و زخمهای باز همزمان در دو فرد، خطر انتقال به حدی ناچیز است که در آمارهای جهانی قابل توجه نیست.
درک صحیح از راههای واقعی انتقال اچآیوی به کاهش انگ اجتماعی مرتبط با این بیماری و تمرکز بر راههای واقعی پیشگیری کمک میکند. مهمترین اقدامات پیشگیرانه شامل اجتناب از تماس با خون آلوده، رابطه جنسی محافظت شده و عدم استفاده از سرنگ مشترک است.
منابع معتبر و علمی
- سازمان جهانی بهداشت (WHO) – راهنمای پیشگیری از اچآیوی ۲۰۲۳
- مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) – آخرین یافتههای انتقال اچآیوی
- مطالعات منتشر شده در ژورنالهای معتبر: AIDS, Journal of Infectious Diseases, Lancet HIV
- گزارشهای کنفرانس بینالمللی ایدز ۲۰۲۳
- کتاب راهنمای بالینی HIV/AIDS توسط انجمن بیماریهای عفونی آمریکا
این مقاله با هدف ارائه دقیقترین و بهروزترین اطلاعات علمی تهیه شده است. برای اطلاعات بیشتر یا نگرانیهای شخصی، همیشه بهتر است با پزشک متخصص یا مراکز مشاوره اچآیوی مشورت کنید
